De laatste etappes, we laten Marokko en Portugal achter ons

21 t/m 26 februari

We hebben Erg Chebbi, de woestijn, verlaten en zijn begonnen aan het laatste stuk van onze Marokko reis. Zo voelt het voor ons, maar ook voor de groep. Dat betekent niet dat we er geen zin meer in hebben, zeker wel.

pas op, overstekende dromedarissen

Vandaag komen we aan in Errachidia op camping Jurrasique, een nieuwe camping voor de reisorganisatie, wij zijn hier zelf 3 jaar geleden al geweest. Een prima plek om te wandelen en een beetje bij te komen van alle kilometers. Wij vinden onszelf (de groep) toch wel een rustig volkje, er strijkt namelijk ook een groep Spanjaarden neer op de camping en man, o man wat kan dat volk een lawaai maken. We kijken en luisteren er met verwondering naar.

entree van camping Jurassique

Wie wil kan in het restaurant eten en ’s morgens staat er op een tafeltje bij de campers brood voor ons klaar. De wandelaars hebben een komoot wandeling ontdekt en zij gaan ’s morgens weer met een deel van de groep op pad om een flinke ochtendwandeling te maken.

Van Errachidia rijden we naar Azrou, dit is wel een hele bijzondere camperplaats! Eigenlijk wel de meest bizarre van de hele tour. Het zit namelijk zo, dit is een hotel, met enorm veel parkeerterrein. Het hotel is 15 jaar geleden geopend met een enorm groot feest, waar alcohol geschonken is en daardoor heeft er een ongeluk plaats gevonden. Het fijne weet eigenlijk niemand, maar het hotel is daardoor nooit in gebruik genomen, het schijnt op last van de koning gesloten te zijn. Het staat al 15 jaar te wachten op haar gasten. Wie de eigenaar is………….er wordt gezegd een Arabische prins, iemand van het koninklijk huis van Marokko. Wij weten het niet, maar het is sinds een aantal jaren wel een geliefde camperplaats. Myran heeft geregeld dat Endless on Wheels groepen altijd ruim, met mooi uitzicht staan en dat is ook nu weer prima in orde. De beheerder van het complex houdt het een beetje stofvrij en voor een fooi wil hij ons wel even rondleiden. Daar hebben we bijna allemaal wel oren naar en zo geschiedde. We dwalen samen met hem van ondergrondse keukens, naar de balkons van de suite van waarschijnlijk de eigenaar. Alles is enorm rijk gedecoreerd, grote statige wenteltrappen, luxueuze badkamers en dat allemaal…………leeg. Het geeft een troosteloze aanblik, maar wel even genieten dat we binnen mogen kijken.

een stukje hotel in Azrou

Een groep Slovenen die later aankomen dan wij, staan echt deur aan deur, zo krap zelfs dat de deuren nauwelijks open kunnen. Een Oostenrijker die er al stond wordt helemaal ingesloten en is daar niet blij mee. Dat snap ik wel, het geeft een enorm benauwd gevoel om zo te moeten staan. De Slovenen treken er zich er niets van aan en hebben het heel gezellig.

De volgende ochtend hebben we een jarige, ja dit is de laatste in de week van de jarigen! Ik hang al vroeg een slinger bij Femmy aan de ruitenwissers en Douwina heeft een chocoladecake voor haar gebakken, zo lief. We genieten dus met zijn allen in de bedoeïenentent van koffie met chocoladecake en natuurlijk lang zal ze leven!

Daarna is het inpakken en weer door, op naar camping Diamant Vert in Fez. Bij aankomst is er bij de receptie wat verwarring of wij wel gereserveerd hebben, toch zien wij duidelijk naast de pc papieren liggen met onze reservering erop. Gelukkig komen de mannen achter de balie eruit en mogen we doorrijden, pfft, dat zal je gebeuren dat je er niet op kunt! Het kost ons even moeite voor we bedacht hebben hoe we de groep neer willen zetten, maar dan hebben we toch een mooie hoek gecreëerd. Gisteren en vandaag doen we dat met nummertjes trekken, zo heeft iedereen steeds nieuwe buren en dat doet de harmonie in de groep goed. De meeste deelnemers blijven de rest van de dag op de camping, maar wij gaan in op de uitnodiging van een paar deelnemers om mee te gaan eten in Fez.

ons mooie uitzicht tijdens het eten

We regelen vrij snel een taxi, die ons voor de terugweg ook weer op zal halen, en binnen no-time staan we in het centrum van Fez. We lopen even een halfuurtje door de smalle straatjes, maar besluiten om te gaan eten, zodat we de zon onder zien gaan boven de stad. Het is prachtig! Net als we aan tafel zitten is er een enorme knal, de zon is onder! De mannen die hier werken nemen dan ook even pauze om te drinken en even een paar hapjes te eten, ze maken er samen een klein feestje van. Blijkbaar wordt er in de keuken gewoon doorgewerkt, want niet veel later hebben wij allemaal eten. Het smaakt lekker en het is gezellig zo met zijn zessen, een prima avond. Als we later af willen rekenen zien we niemand, dus gaan we naar beneden, kijken op iedere etage of we iemand zien en voor we het weten staan we weer op straat! We worden er een beetje melig van, maar weglopen zonder te betalen willen we natuurlijk ook niet. Dus hier en daar eens vragen en ja er wordt geroepen dat hij er aan komt, maar ja wanneer dan?! Gelukkig duurt het niet lang en kunnen we midden op straat afrekenen, we zijn echt in een andere cultuur, dit zijn ook van die momentjes waar we verschrikkelijk van kunnen genieten.

natuurlijk hoort een bezoek aan de leerlooierijen er ook bij

De volgende dag ga ik (José) met de hele groep op stap, Rob gaat nog het één en ander regelen, Boris uitlaten en hij komt naar het centrum als het lunchtijd is. Alle stellen hebben een kaartje met highlights in het centrum en het adres waar we elkaar zullen treffen voor de lunch. We komen er al snel achter dat Googlemaps niet werkt in de smalle straatjes van Fez. De beste manier om ergens te komen is gewoon op straat iemand de weg vragen, grote kans dat diegenen je precies brengt waar je zijn wil, een fooitje geven is dan wel zo netjes. Wij hebben mazzel, de jongeman die ons groepje naar de leerlooierij brengt, doet dit zonder ons door de winkels te loodsen, dat kan dus wel! We komen op een prachtige uitzichtplek en van een fooi wil hij niet weten, maar na wat aandringen pakt hij het toch aan. Ons uitzichtpunt heeft één nadeel, er is hier niemand om uitleg te geven, maar dat vinden wij niet zo erg. Het is al fascinerend om het gekrioel in de bassins van bovenaf te bekijken. Het heeft ook een voordeel, we staan op een hogere etage dan daar waar de gidsen zijn en hier stinkt het nauwelijks.

Daarna dwalen we door de souk, lopen een geweldige apotheek binnen, genieten van geuren en kleuren, prachtige deuren met houtsnijwerk, winkeltjes en soms botsen we dan zomaar ineens tegen een ander groepje op dat ook zo dwaalt en geniet. Om half 1 heeft iedereen het restaurant gevonden, soms ook weer met wat hulp van locals, maar iedereen is er op tijd en als laatste sluit Rob aan. We hebben een bijzondere lunch, echt weer heel iets anders dan tot nu toe. Het zijn allemaal kleine schaaltjes met linzen, bonen, sausjes, groentes, salades, het zijn zeker wel 15 verschillende hapjes. Het smaakt heerlijk!

een heerlijke lunch

Terug op de camping gaan we feest vieren, de jarigen van deze reis hebben samen allemaal lekkere hapjes geregeld en daar een buffetje van gemaakt, echt heel fijn en erg smakelijk. De laatste jarige van de reis is Akke en die is morgen jarig, dus die zullen we morgenochtend gezamenlijk ook nog toezingen en natuurlijk een cadeautje geven. Na al dit lekkers, verdelen we de groep door middel van het trekken van een speelkaart in groepjes en gaan pubquizen. Iedereen is lekker fanatiek en de verschillende rondes worden door elkaar nagekeken. Natuurlijk hebben we ook prijzen, allemaal eterij, dadels, noten, drop enz. dit kunnen ze met elkaar delen. Ja, we vonden hier in de supermarkt zelfs drop!

de blauwe stad

Dan is daar echt de allerlaatste stop, we rijden naar Chefchouan, de blauwe stad. De beheerder van de camping is niet zo heel vriendelijk en voor we op de camping kunnen rijden beginnen we met een aanvaring over de reservering, maar gelukkig komt dat goed en kunnen we plek zoeken. Het is allemaal behoorlijk krap, maar met een beetje passen en meten, kunnen we allemaal bij elkaar staan. De volgende dag gaan we lopend naar het centrum, daar ontmoeten we Fatima, zij is de vaste gids van Endless on Wheels en neemt ons mee door de blauwe prachtige stad. We nemen eindelijk de tijd voor een groepsfoto, we hebben dit al een paar keer geprobeerd maar steeds was er iemand niet of was het licht te fel. Maar nu maken we op de trappen van een steegje een foto!

wat een toffe groep

Na de wandeling met de gids hebben we een halfuurtje vrij en gaan wij nog even shoppen, want Rob wil nu toch ook wel een korte djellaba, dat is inmiddels bij mij wel een vast onderdeel van mijn outfit, het is een lekkere warme jas en dat is zeker ’s morgens erg prettig. Rob koopt dus ook een mooie djellaba en dan gaan we op een holletje naar het restaurant, waar we met zijn allen een heerlijke afscheidslunch te eten. Eigenlijk wilden we hier ook het officiële afscheidsfeestje houden, maar omdat het weer zo lekker is eten we buiten en daar is het niet zo geschikt voor een feestje.

we worden toegezongen door de groep, zo lief

Terug op de camping houden we daar ons feestje, we zetten alle stoelen op het grasveldje en dan ben ik aan de beurt voor mijn speech. Ik heb de afgelopen weken steeds aantekeningen gemaakt over alle deelnemers en zo is mijn afscheidsspeech beetje bij beetje gegroeid. Rob heeft natuurlijk meegelezen en goed gekeurd wat ik geschreven heb. Gelukkig lukt het me redelijk om het droog te houden, ik heb wel op alle tafeltjes een pakje zakdoeken neergelegd, maar de enige die ze nodig heeft ben ik uiteindelijk zelf. Bij de laatste zinnen schiet ik toch vol. Voor alle deelnemers hebben we een cadeautje en dan zijn zij aan de beurt. Ze zingen een mooi lied voor ons en we krijgen een grote kaart met allemaal lieve woorden en een flink geldbedrag om samen uit eten te gaan, we zijn er erg blij mee. Inmiddels zijn we een paar keer erg lekker uit eten geweest en beide keren hebben we nog eens flink nagepraat over de reis.

Dan is daar echt de laatste etappe, een dag met hobbels. Eén stel rijdt zich vast in de modder en heeft paniek of ze de boot wel halen, terwijl wij met de rest van de groep al in de haven staan, maar het niet voor elkaar krijgen om op de boot van 12 uur te komen. De boot van 15 uur is geannuleerd. het is wachten en afwachten. Dan kunnen we eindelijk het eigenlijke haventerrein op, door de scanner, nog een paar keer paspoort laten zien en dan staan we eindelijk op de kade opgesteld om in te kunnen schepen. Helaas heeft de boot van 18 uur vertraging of wat de reden dan ook moge zijn, maar dan eindelijk om 20.30 uur gaan we aan boord.

de laatste kilometers in Marokko

Het was een lange dag, waarin iedereen wel even een dipje had, gelukkig is de camper die vast zat ruim op tijd bij ons aangesloten. Dat was dan ook het enige pluspunt van deze lange dag. Rob en ik hebben regelmatig een rondje langs de deelnemers gedaan om toch maar de moed erin te houden. Op de boot nemen we met veel knuffels afscheid van iedereen, het is nu echt gedaan met de reis. Gelukkig horen we via de app dat iedereen een goede veilige plek voor de nacht heeft gevonden en rustig kan gaan slapen. Onze rode Endless on Wheels kleding kan voorlopig de kast in.

Een paar dagen later treffen we eerst Anneke en Antoine, die in de startblokken staan om met hun groep naar Marokko te vertrekken. Later ontmoeten we ook Peter en Myran die ook klaar zijn met hun groep en naar Nederland reizen. Maar eerst schuiven ze bij ons aan voor een lekkere maaltijd, we geven ze onze spullen mee en we verrassen ze met een cadeautje, een klein flesje met daarin een briefje:

“we willen graag verder als reisleiders voor Endless on Wheels”

We hebben steeds tegen Myran en Peter gezegd dat we eerst één reis willen doen om te zien of het voor herhaling vatbaar is, nou bij deze dus.

Portugal, ook hier het laatste stukje

In Portugal rijden we van mooi plekje naar mooi plekje, wat is de Alentejo toch een prachtig gebied. Onze volgende bestemming is, Castelo de Vide. Een wat grotere plaats, waar wel 4 minisupermarkten zijn, een bakker, restaurantjes en een kapper, die laatste is voor ons. Ik ben al 3 maanden niet naar de kapper geweest en dat is te zien ook. We kunnen dezelfde dag al terecht, maar………………..we hebben hier al snel spijt van. We leggen met handgebaren uit dat er maar een klein stukje af hoeft en vervolgens gaat ze met een snijmes door ons haar. Tja en als dat eenmaal begonnen is kun je niet meer terug. Laten we zeggen dat we allebei ietwat ontdaan zijn over onze kapsels. Mijn haar wordt old skool in model geföhnd, maar als ik het weer gewassen vind ik het echt niet grappig. Het is niet anders, gelukkig groeit het weer en mag een ander er vast weer iets van maken.

wandelen en snuffelen

We vinden dit allebei een prachtig gebied, glooiende heuvels, hier en daar een dorpje en mooie wandelingen met Boris. Het is zo fijn om hier buiten het seizoen te zijn, we kunnen de camper op een parkeerterrein naast het centrum neerzetten en lopen dus zo het dorp in. Als het druk is met dagjesmensen staan de parkeerterreinen hier vast vol en dan zouden wij hier niet willen staan. Maar nu heeft niemand er last van en staan hier dus iedere dag wel 2 of 3 campers. Nadeel van deze periode is wel dat je dus ook wat meer op jezelf aangewezen bent, maar dat vinden wij juist wel prettig.

een goed plekje voor de camper

Na 3 dagen rijden we weer verder, steeds maar korte afstanden, wel 20 hele kilometers naar Santiago Maior en dan staan we dichtbij een stuwmeer. Er is een officiële camperplek, met stroom en water en gewoon gratis. De plekken zijn erg krap, maar er is ook een stukje waar geen afbakeningen zijn en daar gaan we staan. Boris kan dan lekker aan de lijn buiten en we hebben wat meer ruimte om ons heen. Met 5 andere campers staan we hier op een prachtige plek.

wandelen bij het stuwmeer

We trekken de wandelschoenen aan en gaan op onderzoek uit. Eerst maar eens kijken bij het stuwmeer en proberen via wandelpaden daar te komen. Er zijn wel markeringen, maar de paden zijn nogal overwoekerd en er liggen flinke boomtoppen op het pad. Na wat rondspeuren gaan we terug en lopen via de weg over de stuwdam en dan weer een wandelpad op. Boris kan de meeste tijd los en snuffelt en rent en speurt naar muizen en naar alles wat er maar te besnuffelen valt. Die is straks goed moe! Later op de middag zitten we nog even in het zonnetje na te genieten.

aan de Loire, de kilometers schieten aardig op

Dan veranderen alle plannen, het gaat weer niet goed met de moeder van Rob, ze is opgenomen in het ziekenhuis. Na overleg met zijn zus besluiten we de reis af te breken en naar Nedeland terug te keren. We doen er ruim 4 dagen over om ruim 2000 km weg te tikken. Het hoeft ook niet sneller en dat is fijn, aan het eind van iedere rijdag nemen we de tijd voor een wandeling, frisse neus en om Boris goed uit te laten.

Inmiddels zijn we al een paar weken in Nederland, is Rob zijn moeder weer aan het herstellen en blijven wij nog maar even op Nederlandse bodem.

Het vlog bij dit verhaal staat hier

de laatste video staat hier

Je ziet het goed we zijn actief op Facebook, Instagram, Youtube, Threads en Polarsteps. Klik op de logo’s en je komt uit op de juiste plek. Het link symbool (de laatste in het rijtje) gaat naar Polarsteps, we hebben nog geen Polarsteps icoontje.